1. 331 Hesabında Örtülü Sermaye Sınırı (Özkaynakların 3 Katı Kuralı)
Kurumların, ortaklarından veya ortakla ilişkili kişilerden doğrudan ya da dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları borçların hesap dönemi başındaki öz sermayesinin 3 katını aşan kısmı örtülü sermaye sayılır (KVK Md. 12). Bu sınırı aşan borçlanmalara ilişkin hesaplanan faiz, kur farkı ve benzeri giderler kurum kazancının tespitinde gider olarak kabul edilmez; Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak matraha eklenir.
2. 131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı ve Adatlandırma Zorunluluğu
Şirket parasının faizsiz veya emsallerine göre düşük faizle ortaklara kullandırılması, Kurumlar Vergisi Kanunu 13. madde kapsamında transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı sayılır. Dönem içinde 131 hesabın borç bakiyesine TCMB ticari avans reeskont faiz oranı (2026 yılı için güncel %53,25) uygulanarak adat faizi ve KDV (%20) hesaplanmalı, mükellef adına fatura düzenlenerek gelir kaydedilmelidir.
3. Dönem Sonu Bilanço ve Mizan Kontrol Adımları
Mali müşavirler dönem kapanışında şu 3 kontrolü mutlaka yapmalıdır: (1) Dönem başı özkaynak toplamını tespit edip 3 katı eşiğini belirleyin. (2) 331 ve ilişkili şirket borçlarının toplamını bu eşikle karşılaştırın. (3) 131 hesapta biriken bakiyeler için adat tablosunu düzenleyip ilgili faturaların kayıtlara intikal ettiğini teyit edin.